Zalety i wady pracy na własny rachunek
Instruktor nauki jazdy to zawód stwarzający bardzo duże możliwości rozwoju i samorealizacji zawodowej osobom przedsiębiorczym. Wielość ról, w które musi wcielić się przedsiębiorca prowadzący własny ośrodek szkolenia pozwala na równoległe rozwijanie bardzo różnych umiejętności zawodowych (marketing, ekonomia, edukacja, psychologia społeczna). Jednocześnie wymaga chociaż podstawowej wiedzy i umiejętności w tychże dziedzinach. Instruktorzy prowadzący własne ośrodki szkolenia kierowców bardzo często wywodzą się z kręgów zawodów mundurowych, a jeszcze częściej ich poprzednim miejscem była instytucja budżetowa, niedziałająca komercyjnie. Zetknięcie takich osób z rzeczywistością wolnorynkową doprowadza do dość skutecznej selekcji i podziału instruktorów na pracodawców – przedsiębiorców i pracowników najemnych, świadczących pracę na podstawie umów o pracę lub umów zleceń. Bardzo często instruktorzy nauki jazdy przed otwarciem własnej działalności świadomie decydują się na mniej opłacalną pracę na rzecz innej szkoły nauki jazdy, w celu zebrania odpowiednich doświadczeń w zakresie prowadzenia szkoleń, ale także po to, by zdobyć wiedzę ogólną na temat organizacji pracy w tego typu przedsiębiorstwie.
Decydując się na otwarcie własnego biznesu instruktor zyskuje możliwość zwielokrotnienia swoich dochodów, jednak jednocześnie godzi się na większe ryzyko związane z utratą pracy i zainwestowanego kapitału (samochód, własny plac manewrowy, materiały dydaktyczne, wyposażenie biura, pozyskanie lokalu).
W ostatnich kilku latach, głównie za sprawą funduszy kierowanych z Unii Europejskiej, w Polsce powstało wiele możliwości rozwoju dla osób chcących rozpocząć działalność gospodarczą. Powiatowe urzędy pracy oferują dotacje (czyli bezzwrotne dofinansowanie) dla chętnych do podjęcia pracy na własny rachunek. Urzędy mogą wesprzeć przyszłego przedsiębiorcę jednorazową dotacją na poziomie około 12 tysięcy złotych. Chętni do otrzymania tego typu wsparcia muszą wykazać powodzenie swoich zamierzeń, poprzez załączenie formularza z opisem planowanej działalności i przedstawienie biznesplanu. Uzyskanie dotacji wiąże się jednak z obowiązkiem prowadzenia działalności przez minimum 12 miesięcy. Więcej informacji na ten temat można znaleźć na stronach internetowych Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej (www.mpips.gov.pl) oraz powiatowych urzędów pracy.
Jeszcze atrakcyjniejsze warunki wsparcia oferują agencje rozwoju regionalnego organizujące, dzięki funduszowi EFS, szkolenia i 20 tysięczną dotację dla osób chętnych do otwarcia własnej działalności. Jednocześnie osoby zakwalifikowane przez agencje rozwoju uzyskują tak zwane wsparcie pomostowe w wysokości około 700 złotych miesięcznie, przez okres półroczny lub roczny. Przykładowy adres internetowy do instytucji zajmujących się tego opisywanymi działaniami wspierającymi: www.arpw.pl. Pewnym ograniczeniem w pozyskaniu tych środków może okazać się warunek posiadania ¼ łącznych środków potrzebnych na uruchomienie działalności. Brakującą kwotę można jednak bez trudu pozyskać w wyspecjalizowanych placówkach wspierających biznes, w formie niskooprocentowanej pożyczki. Dotacja na poziomie 20 tysięcy złotych pozwala na pokrycie mniej więcej 2/3 kosztów początkowych związanych z otwarcie własnego ośrodka nauki jazdy.
W 2005 roku zmieniły się przepisy dotyczące obowiązkowych ubezpieczeń społecznych dla osób rozpoczynających działalność gospodarczą. Nowelizacja polegała na zmniejszeniu wysokości podstawowej miesięcznej składki dla osób fizycznych otwierających działalność. Obecnie wynosi ona 30% najniższego wynagrodzenia, czyli około 250 złotych. Początkujący przedsiębiorcy mogą korzystać z tego przywileju przez pierwsze 24 miesiące prowadzenia działalności. Wprowadzone zostały jednak także pewne ograniczenia – z „obniżonej” stawki nie mogą skorzystać przedsiębiorcy, którzy w okresie 5 lat poprzedzających rejestrację firmy mieli zgłoszoną inną działalność gospodarczą. Trzeba jednak podkreślić, że możliwość opłacania niższych składek do ZUS nie może być poważnym kryterium decydującym o opłacalności prowadzenia biznesu. W perspektywie dwuletniej oszczędność wynikła z tytułu płacenia niższych składek na ubezpieczenia społeczne wyniesie około 8 tysięcy złotych. W praktyce znaczenie tego typu ulgi nie jest duże - 8 tysięcy złotych to mniej więcej miesięczny przychód brutto jednoosobowej szkoły nauki jazdy.
Instruktor przedsiębiorca różni się od instruktora pracownika zakresem odpowiedzialności. Pracownik najemny odpowiada jedynie za auto i kursanta, do tego w ściśle określonym czasie i zakresie – podczas jazdy próbnej i podczas zajęć dydaktycznych. W tym czasie poza kontrolowaniem poczynań kursanta musi skupić się jeszcze na ocenie jego postępów, korygowaniem błędów. Jego obowiązkiem jest też ocena sprawności pojazdu i dbałość o jego należyty stan techniczny, a w przypadku zajęć teoretycznych skupia się na skutecznym przekazywaniu wiedzy i wyjaśnianiu wątpliwości osób szkolonych. Właściciel ośrodka szkolenia kierowców jest odpowiedzialny za jego sprawne funkcjonowanie we wszystkich płaszczyznach – dbać o wizerunek i dobrą kondycję ekonomiczną firmy, pozyskiwać klientów, nawiązać i utrzymywać z nimi dobre relacje, oceniać pracę ewentualnych pracowników. W pewnym sensie instruktor przedsiębiorca może czuć się odpowiedzialny za los swoich pracowników – niepowodzenie jego przedsięwzięcia wiąże się przecież z utratą źródła utrzymania także dla nich. W przypadku zaciągnięcia zobowiązań finansowych w celu otwarcia lub rozwoju firmy musi liczyć się też z sytuacją materialną swojej rodziny i ewentualnych poręczycieli w sytuacji, gdy inwestycja zakończy się niepowodzeniem. Niewątpliwym plusem wykonywania pracy instruktora w charakterze przedsiębiorcy jest za to wyższy dochód, prestiż społeczny i elastyczny czas pracy.
Pomimo, że w Polsce nie brakuje ludzi przedsiębiorczych, odsetek osób decydujących się na otwarcie własnej działalności gospodarczej nie jest wysoki. Po wejściu Polski do struktur Unii Europejskiej Polacy zdecydowanie częściej decydują się na zmiany w swojej karierze zawodowej, jednakże popularniejszą drogą jest świadczenie pracy najemnej za granicą niż prowadzenie własnego biznesu. Bardzo często samozatrudnienie jest koniecznością nie wyborem. W przypadku instruktorów nauki jazdy praca na własny rachunek okazuje się równie atrakcyjną opcją jak zarobkowy wyjazd zagraniczny.
Magazyn Motoryzacyjny dla Ośrodków Szkoleniowych. Merytoryczne wsparcie dla jednostki szkoleniowej, omówienie najważniejszych zmian legislacyjnych w branży.
