http://sklep.sphcredo.pl/

PrawoJazdyKursanta.pl

left - cenny news

Napotkałeś na dobry temat?
Podziel się nim z nami !

redakcja@portalnaukijazdy.pl

Sonda

Czy jesteś za powstaniem fili Wojewódzkich Ośrodków Ruchu Drogowego, w miastach bez praw powiatu?

zobacz wyniki

Newsletter

Zapisz się a będziesz dostawać, co miesiąc biuletyn, w jaki sposób zdobywać nowych uczestników kursów. Będzieszrównież informowany na bieżąco o naszych promocjach i nowościach.

Twoje imię:

Adres e-mail:

Partnerzy serwisu













 

Instruktor ? opis zawodu i wymagania

Autor: admin / dodano: 10.02.2010 - 10:02

1. Regulacje prawne

Zawód instruktora nauki jazdy można zdobyć jedynie w systemie pozaszkolnym. Uzyskanie zawodu wymaga zrealizowania szeregu warunków. Podstawowym jest posiadanie wykształcenia średniego. Ponadto kandydat na instruktora musi posiadać przez okres minimum trzech lat uprawnienia do kierowania pojazdami, których użytkowania i obsługi będzie uczył jako instruktor. Musi także przedłożyć orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdem oraz orzeczenie psychologiczne o braku przeciwwskazań psychologicznych. Spełnienie powyższych, wstępnych kryteriów pozwala na przystąpienie do kursu kwalifikacyjnego. Kursy takie mogą przeprowadzać wojewódzkie ośrodki ruchu drogowego, Zakłady Doskonalenia Zawodowego, Polski Związek Motorowy, a także ośrodki szkolenia kierowców posiadające odpowiednią bazę szkoleniową (dokładne kryteria, jakie muszą spełnić instytucje chcące organizować szkolenia dla instruktorów są zamieszczone w § 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 27 października 2005 r. w sprawie szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez kierującymi pojazdami, instruktorów i egzaminatorów). Kurs swoją treścią obejmuje zagadnienia z zakresu psychologii, metodyki nauczania, prawa o ruchu drogowym oraz techniki kierowania i obsługi pojazdu. Szkolenie zakończone jest egzaminem, zdawanym przed komisją powoływaną przez właściwego terytorialnie wojewodę. Egzamin można zdawać jedynie w wybranych ośrodkach ruchu drogowego (w większych Wojewódzkich Ośrodkach Ruchu Drogowego, mieszczących się w obecnych stolicach województw). Podczas egzaminu, oprócz wiedzy z zagadnień przedstawianych podczas kursu, oceniany jest także stopień opanowania przez instruktora czynności kontrolnoobsługowych i umiejętności praktycznego szkolenia kandydatów na kierowców. Dodatkowym elementem egzaminu jest ocena zaprezentowanej przez kandydata na instruktora przykładowej godziny lekcyjnej realizowanej podczas kursów dla kandydatów na kierowców.

Po zaliczeniu egzaminu zainteresowany musi uzyskać wpis do ewidencji instruktorów, prowadzonej przez starostę. Uzyskanie wpisu jest konieczne do wykonywania pracy w charakterze instruktora nauki jazdy.

Instruktorem nauki jazdy nie może być osoba karana wyrokiem sądu za przestępstwo lub wykroczenie przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym.

Instruktor nauki jazdy może podwyższać swoje kwalifikacje, poprzez uzyskiwanie uprawnień do szkolenia na różne typy pojazdów. Wiąże się to jednak z obowiązkiem zdobycia stosownych uprawnień do kierowania tymi pojazdami. I tak, kandydat na instruktora nauki jazdy pojazdami ciężarowym może dopiero po trzech latach od zdobycia prawa jazdy na kierowanie samochodami ciężarowymi ubiegać się o uprawnienia instruktorskie na tym poziomie.

Wszystkie kryteria, jakie musi spełnić instruktor nauki jazdy, aby móc wykonywać ten zawód są szczegółowo określone w ustawie – Prawo o ruchu drogowym z dnia 20 czerwca 1997 roku (Dziennik Ustaw Nr 108 z dnia 2 czerwca 2005 roku, pozycja 908).

 

2. Kompetencje zawodowe na tle środowiska pracy instruktora nauki jazdy

Głównym miejscem pracy instruktora nauki jazdy jest pojazd mechaniczny; samochód osobowy, ciężarowy, autobus, ciągnik lub pojazd szynowy. Wykonywanie czynności zawodowych odbywa się w dużej mierze w ciągłym ruchu drogowym (miejskim lub poza obszarem zabudowanym). Praca w takich warunkach wymaga więc ciągłego skupienia i dużej koncentracji. Wiąże się z dużą odpowiedzialnością – zarówno za zdrowie i życie kursantów, jak i innych uczestników ruchu drogowego. Ponadto instruktor odpowiada za stan techniczny pojazdu i związane z nim bezpieczeństwo jazdy podczas nauki. W czasie swojej pracy instruktor musi stale oceniać sytuację na drodze, przewidywać jej rozwój, a także kontrolować i błyskawicznie korygować poczynania kursanta. Praca instruktora jest zajęciem bardzo dynamicznym i mimo elementów rutynowych, odbywa się zawsze w zmiennym otoczeniu. Pomimo posiadania narzędzia kontrolnego, w postaci dodatkowego zestawu pedałów sprzęgła i hamulca, większą część korekt musi wprowadzać poprzez wydawania określonych komunikatów słownych. W sytuacji umiarkowanie małego natężenia ruchu ulicznego i niewielkiego zagrożenie kolizją mogą być sugestie lub podpowiedzi. Niestety w sytuacjach niespodziewanych i nagłych komunikaty te mają charakter poleceń, czy wręcz rozkazów. Niewłaściwy przekaz może spowodować zdenerwowanie i stres u osoby szkolonej, i doprowadzić do jeszcze większego zagrożenia na drodze, a w konsekwencji wypadku. Instruktor jest więc narażony na pracę w stanie permanentnego stresu – zwłaszcza gdy swoją pracę wykonuje w dużych, ruchliwych ośrodkach miejskich.

Ze względu na bardzo częste używanie komunikatów werbalnych, instruktor nauki jazdy narażony jest na choroby narządu mowy, takie jak pogrubienie strun głosowych czy zapalenie krtani. Wielogodzinna praca może też doprowadzić do czasowych niedyspozycji głosowych, spowodowanych nadmierną eksploatacją. Problem ten jest tym większy, że część zajęć z kursantami ma charakter czysto teoretyczny i odbywa się w formie wykładów dla większej grupy słuchaczy.

Inne problemy zdrowotne mogące być skutkami pracy w charakterze instruktora nauki jazdy to częste przeziębienia, grypy i inne krótkotrwałe stany chorobowe na tle zakaźnym oraz problemy związane z układem kostnym, krwionośnym i nerwowym. Pomimo pracy w zamkniętym pojeździe instruktor jest narażony na gwałtowne zmiany temperatur przy częstym wsiadaniu i wysiadaniu z samochodu. Ryzyko zachorowań zwiększa się przez częsty i niemal bezpośredni kontakt z klientami w trakcie prowadzenia jazd instruktażowych. Praca w tym zawodzie przez większą część czasu jest wykonywana w pozycji siedzącej, co może prowadzić do bólów kręgosłupa, drętwienia kończyn i karku oraz niewłaściwego krążenia krwi.

Chociaż instruktor wykonuje swoją pracę samodzielnie, to znaczy bez udziału współpracowników, musi być nastawiony na liczne i ciągłe kontakty z innymi ludźmi. Jest to więc zawód dla osób komunikatywnych, otwartych, posiadających podzielność uwagi, pozwalającą na równoczesną obserwację ruchu na jezdni i konwersację czy instruktaż. Istotne jest jasne, zwięzłe i szybkie formułowanie myśli, umożliwiające uczniowi równie szybko i prawidłowo wykonać komendę. Warto także pamiętać o spójności wypowiedzi. Kursant, który mimo podobnych warunków na drodze usłyszy różne opinie, otrzyma skrajnie odmienne definicje sytuacji, zacznie powątpiewać w kompetencje instruktora. Instruktor podczas kursu nauki jazdy jest osobą odpowiedzialną za kształtowanie stylu jazdy kursanta. Kandydat na kierowcę nawet wiele lat po zdobyciu prawa jazdy stosuje się do zaleceń zasłyszanych podczas lekcji próbnych. Przykładem może tu być zasada jazdy bliżej prawej krawędzi jezdni, przeciwstawna do nawyku kierowców preferujących jazdę bliżej środka jezdni.

Zdolności interpersonalne będą przydatne nie tylko podczas szkolenia kursantów. Równie istotne będzie pozyskiwanie klientów, ich utrzymanie, a także uzyskanie od nich tak zwanych poleceń – czyli zgłoszenia kolejnych kandydatów na kierowców, zachęconych do odbycia kursu dobrą opinią poprzedników. Należy pamiętać, że dobrze obsłużony klient jest skuteczniejszą, bo trwalszą i bardziej wiarygodną reklamą niż zorganizowana akcja promocyjna, bardzo często ograniczona czasowo i skierowana intencjonalnie w określony segment odbiorców.

Klient instruktora nauki jazdy, niezależnie od wieku, płci i wykształcenia, podczas odbywania kursu znajduje się w stanie stałego stresu, występującego ze zmiennym natężeniem, często gwałtownie narastającym. Umiejętność radzenia sobie z emocjami swoimi i ucznia wydaje się być równie istotna jak umiejętność przekazania wiedzy na temat sprawnego i bezpiecznego prowadzenia pojazdu. Nadmierna impulsywność instruktora, chęć udowodnienia swoich racji, oceny ośmieszające kursanta, przedstawianie ich osobom trzecim, wielokrotne wypominanie wcześniej popełnionych błędów – to tylko część z szerokiego wachlarza złych praktyk instruktorskich. Zastosowanie ich w praktyce z pewnością nie przyczyni się do wzrostu popularności instruktora i szkoły nauki jazdy w której tenże pracuje.

Instruktor nauki jazdy bardzo często wykonuje swoją pracę jako samodzielny przedsiębiorca. Z łącznej liczby blisko sześciu tysięcy szkół nauki jazdy działających na terenie Polski, około 2/3 to jednoosobowe podmioty gospodarcze. Poza instytucjami takimi jak Liga Obrony Kraju, Polski Związek Motoryzacyjny i ośrodki nauki jazdy resortów siłowych, pozostałe ośrodki nauki jazdy mieszczą się w kategorii mikro, małych i średnich przedsiębiorstw. Większość ośrodków działa na obszarze ograniczonym terytorialnie do jednego województwa czy też wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego. Instruktor pracuje więc w warunkach wolnorynkowych w otoczeniu bardzo silnej konkurencji. Praktycznie tylko wspomniane wcześniej instytucje takie jak LOK czy PZMot. działają na terenie całego kraju. Rynek usług w sektorze szkoleń amatorskich powoli osiąga stan nasycenia, jest zależny między innymi od sytuacji demograficznej (liczba ludności w Polsce spada, a struktura wiekowa wskazuje na zjawisko starzenia się polskiego społeczeństwa). Równocześnie jednak dynamicznie rozwija się sektor usług szkoleniowych na tak zwane wyższe kategorie – uprawniające do prowadzenia pojazdów ciężarowych, autobusów itd. Można przypuszczać, że obszar szkoleń dla kierowców zawodowych będzie coraz istotniejszym kierunkiem rozwoju ośrodków nauki jazdy.

Działanie w warunkach konkurencji wolnorynkowej wymaga od instruktorów zupełnie odmiennych od pedagogicznych umiejętności, znajomości zasad marketingu, strategicznego planowania i inwestowania, ciągłego monitorowania działań konkurencji i elastycznego dostosowywania oferty usługowo-edukacyjnej. Osoby nieradzące sobie z tymi zagadnieniami muszą polegać na pomocy zewnętrznych specjalistów, co wiąże się z dodatkowymi kosztami prowadzenia działalności.

Instruktor nauki jazdy świadczący pracę jako pracownik najemny nie musi charakteryzować się tak dużą uniwersalnością zawodową, jednakże jego zdolność do przekazywania wiedzy, zarówno praktycznej jak i teoretycznej, jako podstawowa umiejętność musi być rozwinięta w znacznie większym stopniu. W ich wypadku konkurencję stanowią inni instruktorzy etatowi, a głównym kryterium oceny jakości usług jest skuteczność w przekazywaniu wiedzy. Dodatkowo, instruktor nauki jazdy pracujący na etacie jest oceniany na podstawie opinii kursantów przekazywanych właścicielowi ośrodka szkolenia. Dbanie o dobre relacje z klientami i ich pozytywny odbiór osoby szkolącej decyduje więc o dalszym rozwoju kariery zawodowej.

Częstą spotykaną drogą rozwoju zawodowego wśród instruktorów pracujących na podstawie umowy o pracę jest otwarcie własnej działalności gospodarczej. Wskazane jest jednak rozważenie takiej decyzji pod kątem rzetelnej oceny własnych kompetencji zawodowych – doskonały nauczyciel może okazać się miernym sprzedawcą usług szkoleniowych, a miły i dobrze zorganizowany pracownik – chaotycznym szefem.

Alternatywnym kierunkiem rozwoju zawodowego dla instruktora nauki jazdy jest zdobycie uprawnień do egzaminowania, jednakże praca w charakterze egzaminatora wymaga wykształcenia wyższego.